Geschiedenis

Wereldpremière (1980)

Victor Hugo’s 1200 pagina’s tellende roman Les Misérables werd eind jaren ‘70 door Alain Boublil en Claude-Michel Schönberg omgeschreven tot een musical. Hoewel het voor het theater was geschreven, duurde het een aantal jaren voordat de Franse regisseur Robert Hoessein besloot een opvoering van de musical in het Parijse Palais des Sports te realiseren. Les Misérables beleefde daar op 17 september 1980 haar wereldpremière. De Engelse producent Cameron Mackintosh verzekerde zich niet veel later van de rechten van de musical. Dit resulteerde is een hernieuwde, Engelstalige versie van de musical die op 8 oktober 1985 in het Londense Barbican Centre in première ging. Het publiek kwam in groten getale. En bleef komen. “Deze hit is ‘made by the public’,” zoals Cameron Mackinstosh het verwoordde. Sindsdien staat Les Misérables 22 jaar in Londen en is het daarmee de langstlopende grote musical ter wereld. Les Misérables is inmiddels over de hele wereld te zien of te zien geweest; in 39 landen en 261 steden. Les Misérables heeft wereldwijd meer dan 50 theaterprijzen gewonnen, waaronder acht Tony Awards en een Grammy.

Nederlandse première (1991)

In februari 1991 was Les Misérables voor het eerst in Nederland te zien in Koninklijk Theater Carré te Amsterdam. Met Cats was bewezen dat we in Nederland een grote internationale musical konden produceren. Maar meer en groter dan dat, daar geloofde men niet in; dat talent en die know-how hadden we in Nederland niet in huis. Daarom werd gespannen uitgekeken naar Joop van den Ende’s nieuwe musicalspektakel van on-Nederlandse omvang. De verwachtingen waren hooggespannen. Na de première op 28 februari 1991 was het bewijs geleverd. Volgens vooraanstaande critici werden deze op bijna alle fronten waargemaakt. De recensies kopten:

‘Magisch epos in gigantisch decor’
(Patrick van den Hanenberg, de Volkskrant, 2 maart 1991)

‘Les Misérables ook hier een klapper’
(Peter Liefhebber, De Telegraaf, 2 maart 1991)

‘Prachtig ensemble in Les Misérables’
(Ruud Meijer, Algemeen Dagblad, 2 maart 1991)

‘Subliem spel in spektakel van hoog niveau’
(Hans Vogel, het Parool, 1 maart 1991)

‘Les Misérables: het wonder werkt hier ook’
(Jacques d’Ancona, Nieuwsblad van het Noorden, 1 maart 1991)

Nederlandse cast (1991)
Les Misérables is de Nederlandse theatergeschiedenis ingegaan als een musical die bij aanvang nog geen sterbezetting kende. De musical zelf was de ster. Maar de kwaliteit van de betrokken cast zorgde ervoor dat de bij het grote publiek vrijwel onbekende Pia Douwes, Joke de Kruijf, Vera Mann, Henk Poort en Ernst Daniël Smid in korte tijd hun naam vestigden als bekende musicalpersoonlijkheden. Sterker nog, toen waren ze onbekend, maar het zijn de musicalsterren van nu geworden. Naast hen maakten ook Bill van Dijk en Simone Kleinsma deel uit van de cast, was er een rol voor Stanley Burleson, maakte Danny de Munk zijn musicaldebuut en werkte Paul de Leeuw mee aan Les Misérables.

Cijfers

Sinds de wereldpremière zijn er wereldwijd van Les Misérables:

77 producties geopend
in 39 landen
in 261 steden
vertaald in 21 verschillende talen
dat zijn meer dan 43.000 voorstellingen
gezien door meer dan 55 miljoen bezoekers
en er zijn 33 cast albums verschenen
Les Misérables won wereldwijd 50 theaterprijzen, waaronder
8 Tony Awards en een Grammy voor het cast album.

Tijdens elke voorstelling van Les Misérables zijn op en achter
het podium 101 cast- en crewleden in touw.

De cast draagt tijdens elke voorstelling 392 kostuums,
bestaande uit 1782 kledingstukken en 31 pruiken.

Tijdsbalk

1861
Victor Hugo voltooit zijn roman Les Misérables.
1978
Alain Boublil en Claude-Michel Schönberg beginnen met het schrijven van een musical, gebaseerd op de roman Les Misérables van Victor Hugo.

1980
Franstalige wereldpremière in het Palais de Sports in Parijs.

1985
8 oktober, première van de Engelstalige versie van Les Misérables in London met als producent Cameron Mackintosh. Hierna verovert Les Misérables de wereld: tot nu toe 77 producties in 39 landen.

1991
28 februari, première van de Nederlandstalige versie van Les Misérables in Koninklijk Theater Carré. Na 251 voorstellingen verhuist de voorstelling naar het Circustheater in Scheveningen waar hij blijft doorspelen tot 24 mei 1992.

1995
8 oktober, in Londen viert Les Misérables haar tiende verjaardag met een concertuitvoering in de Royal Albert Hall. Gezongen door een ‘dream cast’ bestaande uit de beste acteurs die uit alle Les Misérables-producties over de hele wereld gekozen zijn, een ensemble van 250 acteurs een orkest van 100 muzikanten. Als toegift zongen zeventien Jean Valjeans uit ver-schillende landen in de verschillende talen om de beurt regels uit ‘Do you hear the people sing?’.

2004
18 november, op Windsor Castle vindt een speciale concertuitvoering van Les Misérables plaats in aanwezigheid van Koningin Elisabeth en de Franse president Chirac ter ere van het 100-jarig bestaan van de Entente Cordiale.

2007
10 augustus, Les Misérables speelt in Londen haar 9000ste voorstelling. 8 oktober, in Londen viert Les Misérables haar 22ste verjaardag en is de langstlopende grote musical ter wereld.

2008
Vanaf 1 april (eerste try-out in Hoorn) is Les Misérables weer terug in Nederland; vanaf 16 april staat Les Misérables voor een beperkte periode in het nieuwe Luxor Theater in Rotterdam